Kur’an’da boşanma hukuku

Categories Kur'an'a Göre DinPosted on

Aile hayatına giren ve o hayatı çekilmez hale getiren yanlış uygulamalardan, yanlış fetvalardan, hurafelerden biri de, erkeğin ‘üçten dokuza’ şart ederek karısını boşamasıdır.

Kocanın ‘üçten dokuza şartım olsun sen benden boşsun’ demesi ile hanımını boşaması doğru mudur?

Aile hayatına, aile müessesesine erkeğin ağzından çıkacak bu cümle ile son vermek doğru olabilir mi?

Asırlarca kadınlar, bu cümlenin kurbanı olmuş, evliliklerini yitirmiş, çocuklarından koparılmış, gözyaşları sel olup akmış, sonraki hayatları çoğunlukla zehir olmuştur. Kocası pişman olan kadınları zevc-i ahir yapmışlar, yani başka bir erkeğe nikâhlayıp o erkek onunla beraber olduktan, tekrar boşadıktan sonra gerçek kocasına döndürmüşlerdir.

Yukarıda sormuş olduğumuz soruların cevabını, boşanma hukukunda arayarak açıklayabiliriz.

Boşanma hukuku, kocanın iki dudağına mı bağlıdır? Bu sorunun cevabı ile yola koyulabiliriz.

Yüce Allah boşanma konusunu hukuka bağlamıştır. Bu konuda Kur’ân, yazılı hukukun kendisi olmaktadır.

Başka bir ifadeyle, Yüce Allah Kur’an’ı boşanma hukukunun kaynağı olarak belirlemiştir ve hukuk yazılı hukuktur.

Bir bakıma hukukun metni Kur’an olmaktadır.

Kur’an öncesi Arap toplumu, yazılı hukuku olmayan, örf-âdetlerle yürütülen aşiret toplumu olduğu için, boşanma da örf-âdetle yürütülüyordu.

Kur’an, boşanma konusunu erkeğin iki dudağından alarak evrensel yazılı hukuka bağlamıştır.

Boşanma bir taraftan hukuku, bir taraftan ailenin yıkılışı nedeniyle sosyolojiyi, çocuğun durumu nedeniyle de eğitimi ilgilendirmektedir.

Hukuk, sosyoloji, eğitim, hatta psikoloji bilimlerini ilgilendirmesi bakımından, çok ağır, acı ve derin bir sorunla karşı karşıya olduğumuzu göstermektedir.

Kur’an gibi yazılı ilahi hukuk, bu ağır, acı ve derin olan aile yıkılışının acısını hafifletmek için konuyu her yönü ile ele almış, beşerî boyuttan ilahî boyuta taşımış ve böylece tarafsız/bağımsız hukuka bağlamıştır.

Boşanma konusuna Kur’an’ın yaklaşımını görebilmek için, geçmişin hurafelerini kafadan çıkarıp atmamız gerekiyor.

Kur’an’da Boşanma Hukuku

Kur’ân-ı Kerim boşanma konusunda yazılı hukuku getirmiş ve kendisi de bunun metni olmuştur.

Kur’ân’da yazılı hukuka sahip olan boşanma meselesi, aşağıdaki şekilde açıklanabilir.

Şu âyetle başlayabiliriz:

‘Eğer (karılarını) boşamaya karar verirlerse, şüphesiz Allah işitendir, bilendir’ (Bakara, 227).

Talak konusunda açıklanması gerekli olan en önemli konulardan biri de şudur. Koca, hanımını ‘benden boşsun’ diyerek boşayabilir mi, yoksa mahkemeye müracaat etme zorunluluğu var mıdır?

Halen İslam âleminde, bir erkek hanımına üç kere ‘benden boşsun’ derse, hanımının boş olacağı hükmü caizdir.

Nice hanımlar, erkeğin iki dudağı arasından çıkacak ve üç defa tekrarlanacak olan ‘boşsun’ kelimesiyle haksızlığa uğramış ve uğramaktadır.

‘Üçten dokuza şart olsun benden boşsun’ sözünü üç kere tekrar edince, kadının hiçbir savunma hakkı kalmamakta, hukuki korumadan yoksun bulunmakta, insanlık ve hukuk dışı bir muameleye maruz kalmaktadır.

Kadının bir hata yapıp yapmaması önemli değildir. Mesela erkek ‘karım boş olsun ki bundan sonra sigara içmeyeceğim’ derse ve sonra sigara içerse, karısı boş olur.

Pişman olup geri dönmek istediğinde ise hulle yaparak karısına dönebileceğine dair fetva verilmiştir. ‘Göstermelik nikâh’ olan hulle, kadının başka bir erkekle nikâhlanıp sonra onun tarafından boşanması ve eski kocasıyla tekrar nikâhlanmasıdır.

Allah’ın hoşlanmadığı talâkı (Ebu Davud, Talâk, 3) daha da sevimsiz hale getiren bu uygulamalar, kadın için zulme dönüşmüştür.